Sporthelden West

Via een architectenselectie heeft ONB de opdracht verworven om een stedenbouwkundig plan te maken voor circa 100 woningen in de wijk Parijsch in Culemborg. In opdracht van Heijmans hebben we een ontwerp gemaakt dat past bij het thema van de wijk, namelijk; “De wijk van avontuur”. Het plan biedt ruimte voor vrije ‘architectenkavels’, projectmatige ontwikkelingen en bijzondere wooninitiatieven. Daarnaast heeft ONB het ontwerp gemaakt voor inrichting van het bijzondere landschap.

Binnen het ontwerp is de juiste balans gevonden tussen de hoge kwaliteitsambities voor het stedenbouwkundige en landschappelijke plan en de gewenste hoeveelheid uitgeefbare grond. Het gebied is circa 65.000 m2 groot en bestaat voor het grootste deel uit vrije kavels (ca. 60 stuks van ca. 500 m2).

lees meer....
VERKAVELING EN ONTSLUITING

Om de juiste balans te vinden tussen maximaal uitgeefbaar oppervlak en ruimtelijke kwaliteit in de vorm van openbaar groen (avonturenstructuur) is een zeer rationele verkavelingsstructuur met een efficiënt ontsluitingsprincipe bedacht.

BOUWSTEEN

Omdat het grootste deel van het gevraagde programma bestaat uit vrije kavels ligt hier de basis van de stedenbouwkundige verkaveling. Wij hebben een ‘bouwsteen’  bedacht die bestaat uit een cluster van 4 of 5 percelen en een korte gezamenlijke oprit. Binnen dit cluster is voldoende flexibiliteit voor de verdeling van de kavels (aantal en afmeting). Er is bijvoorbeeld ook de mogelijkheid tot het realiseren van 2^1 kapwoningen. Op de oprit  wordt geparkeerd zodat bijna alle auto’s uit het zicht worden ontnomen wat bijdraagt een de groene uitstraling van de wijk. Door de rationele ontsluitingsstructuur is het mogelijk om enkele of meerdere clusters met percelen in te wisselen meer openbaar groen, avontuurlijke routes te creëren of bijzondere woonvormen een plek te geven. In de animatie hiernaast wordt in een aantal stappen inzichtelijk gemaakt hoe dit flexibele plan tot stand is gekomen.

GROENE CORRIDOR

Ten gunste van het aantal vierkante meters uitgeefbare grond is gekozen om het wegprofiel zo smal mogelijk te maken. Door het profiel te begrenzen met hoge hagen aan beide zijde wordt deze ook meteen erg spannend en avontuurlijk, passend bij het karakter van de wijk. Daarnaast forceren we met de breedte en de subtiele curves een lage snelheid voor auto’s zodat het veilig blijft.

ARCHITECTENKAVELS

Voor de vrije kavels is een vernieuwend concept bedacht; de ‘architectenkavels’. De koper kiest een kavel met één van de door ONB vooraf geselecteerde architecten. De koper heeft de nodige vrijheid heeft om zijn droomhuis te realiseren, maar de door ONB geselecteerde architecten zijn meteen een garantie zijn voor een hoogwaardige, moderne en eigentijdse architectuur, passend binnen de beeldkwaliteit. Daarnaast bepaalde delen van het plan gekoppeld aan verschillende beeldthema’s. Op deze manier is er op bepaalde plekken binnen het deelgebied iets meer regie dan op andere plekken. De thema’s zijn dan ook geïntroduceerd op markante plekken, bijvoorbeeld aan de randen van het gebied. Ondanks de verschillende thema’s en mate van regie is de overkoepelende beeldkwaliteit en architectuur hedendaags, archetypisch en monolithisch. Een belangrijk middel om deze architectuur te bewerkstelligen is het streven naar een monolithische uitstraling. Dat wil zeggen dat de woningen zijn vormgegeven alsof deze geheel uit 1 materiaal bestaan. Met de architectenkavels en de verschillende beeldthema’s zal binnen de wijk voldoende kwaliteit en architectonische samenhang ontstaan.

LANDSCHAP

Sluitend op de inspirerende leidraad “Wijk van avontuur” hebben we ook het ontwerp voor de landschapsinrichting gemaakt; verrassend, enerverend, ontspannen, creatief en avontuurlijk. Een belangrijke rol hierin speelt de avontuurstructuur. Deze sijpelt als een netwerk van openbare ruimtes door het plangebied en is een aaneenschakeling van verschillende soorten publiek toegankelijk groen. Door hierbinnen verschillende identiteiten te definiëren ontstaat een spannende een afwisselende wijk, voor jong en oud. Het landschap is wild of juist geregisseerd en er is kijkgroen en functioneel groen dat uitnodigt tot spelen en verblijven. De inrichting is geïnspireerd op lokale karakteristieken. Er zijn noord zuid gerichte agrarische lijnen en oost west gerichte landschappelijke lijnen welke onderdeel van de ruimtelijke structuur van Parijsch. De Prijsseweg met de volwassen boomstructuur van essen verbind de buurt met de stad Culemborg. De landschappelijke maat van het inundatiepark, de notenlaan en laanbeplanting van Laan naar Parijsch is de opmaat tussen de wijk en het omringende landschap. De interne structuur van de buurt heeft een kleinere korrel. Kleinere bomen en solitaire struiken op de schaal van de woningen, de tuin en het toekomstige gebruik. De ruimtes verbinden de woonomgeving met grotere parkgebieden. De overgangen van openbare ruimte naar de privétuinen zijn zacht en vormgegeven met hagen of gevlochten wilgentenen passend bij het sortiment uit de streek.

De buurt komt op een plek waar momenteel een weide is met zware kleigrond van het kommenlandschap van Culemborg: typerend een laag, nat gebied, reliëf, met water en de bijbehorende riet en oevervegetatie. Om de beplanting en bomen de juiste condities te geven op deze zware klei is de keus voor de juiste maaiveldvegetatie heel belangrijk. Een bloemenweide of common moet de buurt als een tapijt met elkaar verbinden. De bloemen en planten zijn aantrekkelijk voor mensen, bijen en vlinders. De juiste vegetatie moet robuust zijn en tegen extreme omstandigheden als een flinke bui en droogte kunnen. De wortels van een kruidenrijk grasmengsel zorgt er ook voor dat bewoners op deze zware klei goed kunnen tuinieren en dat er een hoge biodiversiteit en dus een aantrekkelijke leefomgeving ontstaat.

Het maaiveld van de avonturenroute verschilt in hoogtes, hierdoor ontstaan micromilieus. Ongeveer eenderde is hoger en droger met paden. Tweederde is wat lager en natter, hier kan de hemelwaterafkoppeling van de huizen naartoe stromen. Op een aantal plekken is het maaiveld zoveel hoger dat je het een terpje kan noemen. Hierop kunnen fruitbomen groeien die niet direct in de klei willen wortelen. Het talud van de wadi’s is nooit steiler dan 1:3 in verband met onderhoud.

Het maaiveld bestaat uit een vegetatie van een speciaal geselecteerde bloemenzaadmengsel voor kleigrond. Het zaadmengsel is zowel aantrekkelijk om te zien als voor bijen en vlinders. Het gaat zowel om één- tot tweejarigen met daarbij vaste planten, zoals duizendblad, rode klaver, boerenwormkruid, korenbloem en veldlathyrus en nog veel meer soorten. In dit kruidenrijk grasveld kan een pad of picknickplek uit gemaaid worden. De niet gemaaide delen van het gras groeien hoger uit en vormen een zachte overgang naar de privé erfscheiding.

Vogelbosjes zijn geïnspireerd op de landschappelijke (wind)singels; gemengde beplanting van inheemse heesters in combinatie met enkele boomvormers die zorgen voor beschutting. Er is gekozen voor een sortiment die (deels) ook in de wilde hagen toegepast kan worden. In de hagen worden deze soorten geschoren maar laat je ze vrij uitgroeien dan zijn het mooie solitaire struiken zoals hazelaars, appelbes, vlier, rosa rugosa. Naast de struiken worden ook bijzondere vruchtdragende soorten zoals kweepeer en mispel toegepast.

De bomen en struiken in de avonturenroute staan soms wat dichter op elkaar soms wat verder waardoor je ruimte krijgt voor picknickplek/balspel. Als de struiken eenmaal zijn uitgegroeid zijn het geweldige verstopplekken. De struiken zijn zo gepositioneerd dat er zicht is op de verkeersruimtes en dat mogelijk nadelige achterkanten worden gecamoufleerd. De struiken zijn inheems en robuust waardoor deze een eenvoudig beheer kennen en bestand zijn tegen een stootje doordat er tussen gespeeld wordt.

Naast het stedenbouwkundig plan en het landschapsontwerp is ONB supervisor voor de uitwerking/invulling van het plan. Daarnaast is het ook verantwoordelijk voor het ontwerp van verschillende deelprojecten.

 

Project: Sporthelden West

Locatie: Culemborg 📍

Opdrachtgever: Heijmans Vastgoed B.V.

 

bellen
route